BlogInterview Hans van den Hurk - Conscious Dreams
  • $

$ 0, -

US$ 0,00

Interview Hans van den Hurk - Conscious Dreams

22-09-2015

Als er iemand belangrijk is geweest voor de Nederlandse smartshopwereld is het wel Hans van den Hurk (55). Toen hij ruim twintig jaar geleden smartshop Conscious Dreams oprichtte in de Amsterdamse binnenstad, was dat een totaal nieuw fenomeen. ‘Ik zoek graag de grenzen op’.

Je zou het bijna vergeten, maar nog niet zo lang geleden verkocht elke smartshop legaal paddenstoelen. Zeer lucratieve handel. Hans bouwde er in twee decennia een tien smartshops tellend imperium mee op. Wat net zo hard weer afbrokkelde toen de verboden kwamen. Hoge pieken, diepe dalen, meerdere keren moest hij weer helemaal opnieuw beginnen. Maar het heeft de strijdlust van de joviale ondernemer geenszins aangetast. Integendeel, hij is in het bezit van een onverslaanbaar positivisme en ziet nog altijd grote toekomst voor de branche, ook – of misschien wel juist – zónder paddenstoelen.

Waar kwam het idee vandaan om een smartshop te beginnen?

Eind jaren ‘80 werkte ik als vrijwilliger in de drugsvoorlichting voor de Safe House Campaign. Dat was een van de eerste harm reduction campagnes: XTC pillen testen op rave parties en bezoekers voorzien van de juiste informatie over veilig gebruik. Ik stond praktisch elk weekend op stampende housefeesten van Groningen tot Maastricht. En dan ’s maandags gewoon weer naar mijn baan in de ICT.

Was dat met elkaar te combineren?

Dat ging op den duur wel wringen. Ik wilde bovendien verder gaan: niet alleen testen, maar legale verstrekking via de GGD. Ik merkte namelijk dat veel mensen maar weinig wisten van wat ze slikten. Tegelijkertijd kreeg ik steeds meer vragen bij die standjes van Safe House over middelen, kruiden en extracten waar ik nog nooit van had gehoord. Toen ik me daar in ging verdiepen kwam al snel het idee: hier moest ik zelf maar wat mee doen!

Je eigen winkel beginnen?

Dat was eigenlijk een impuls. Ik reed met een vriend door de Kerkstraat en zag een pand te huur staan. Toen wist ik, dat is van mij! Vlak daarna heb ik mijn baan opgezegd om samen met mijn zwager Roland en veel geleend geld het Art, Mind en Design Centre te beginnen.

Wat verkochten jullie daar?

Kunst! Van jongens en meisjes die net van de academie kwamen, tegendraadse fotografie, cyber art, heel anders dan wat de naburige galeries in de Spiegelstraat lieten zien. En daarnaast verkochten we smart nutrients, grote potten met voedingssupplementen met namen als Blast, Fast Blast en Memory Fuel. Dat voegde je toe aan health drinks: cocktails met choline voor je geheugen en tyrosine voor je energie, en allerlei suikers waarop je de hele avond door kon feesten, maar dan op een gezonde manier.

Was daar meteen een markt voor?

Niet echt. Na een jaar waren we bijna door ons geld heen. Maar toen kwam er opeens iemand langs met achterop zijn fiets een grote bak psychoactieve paddenstoelen, Psilocybe cubensis. Hij zei: volgens mij mogen jullie dit hier ook verkopen. Vanaf dat moment kwam hij elke week, met steeds grotere vrachten. Binnen wogen we de paddenstoelen af in een grote weegschaal, net als bij de groenteboer.

Je kreeg ze daarna mee in een papieren zakje. Mét een flyertje erbij want dat kreeg je bij alles wat je bij ons kocht. Dat liep zo goed dat er na een tijdje rijen voor de deur stonden. Hierdoor wisten leveranciers van andere geestverruimende middelen ons ook beter te vinden: in no time barstte ons assortiment uit zijn voegen. Smartshop Conscious Dreams was geboren.

Binnen zes jaar tijd bestierde je een ‘Friendsize’ keten van maar liefst tien Conscious Dreams smartshops en bediende je meer dan honderd groothandelsklanten. Hoeveel van dat succes was afhankelijk van de paddenstoel?

Dat was zeker 50%. En omdat we lange tijd de enige waren, was dit in de beginperiode zelfs 100%.

Hoe werd er van hogerhand tegen dat succes aangekeken?

We waren al een paar keer eerder in aanraking geweest met justitie. Klanten werden weleens aangehouden, ikzelf ben meerdere keren meegenomen voor verhoor. Maar ze konden er nooit iets mee. We wisten dat het werkzame bestanddeel van paddenstoelen onder de Opiumwet viel, maar de paddenstoel zelf niet. Mijn insteek was altijd: ik doe niets illegaals, maar ik zoek wel de grenzen op. Ik had in die tijd regelmatig overleg met het ministerie van Volksgezondheid en Justitie in Den Haag, probeerde samen met de overheid tot een goed beleid te komen. Met personeel werd ook altijd afgesproken: niets onder de toonbank verkopen, geen boefjesgedrag. Dus ik voelde me redelijk zeker van mijn zaak: mij niets kon gebeuren.

Maar toen oordeelde de Hoge Raad in 2002 dat de handel in gedroogde en bewerkte paddenstoelen volgens de wet wel strafbaar is. Jij werd veroordeeld als was je het brein van een criminele organisatie. Dat was de eerste slag. Ik ben uiteindelijk veroordeeld omdat we droge en bewerkte paddenstoelen op voorraad hadden. Ik heb dat op allerlei manieren geprobeerd te verdedigen, maar toen vonden ze bij kwekers professionele droogmachines, dus dat was een hopeloze zaak. Ik kreeg 240 uur dienstverlening en een half jaar voorwaardelijk.

Daarna waren er steeds meer incidenten met paddenstoelen. Het zat je niet mee. Ongelukken, ja. Incidenten die groot uitgemeten in de pers kwamen, alles werd opgeblazen en uitvergroot, sterk overdreven. Terwijl er bij sommige incidenten bij nader onderzoek nooit bewijs is gevonden dat er daadwerkelijk paddenstoelen in het spel waren.

Dat heeft er in 2008 toch toe geleid dat er een hard verbod kwam voor zowel de teelt als de verkoop van verse paddo's.

Dat kwam echt als een dreun. Toen heb ik ook wel even het gevoel gehad: is dit nou waar we al die jaren voor gestreden hebben? Het was natuurlijk een Tom en Jerry spelletje met Justitie, maar er zal wel een hoger doel achter. Verstrekking van goede producten, met goede informatie erbij, baas in eigen brein!

Ik was er altijd vanuit gegaan dat Justitie daar uiteindelijk ruimhartiger in zou worden. In het buitenland, op de etnobotanische conferenties waar ik kwam, vond men het altijd heel bijzonder dat ik zoveel overleg pleegde met het ministerie, dat er überhaupt gespróken werd met elkaar. Dat was met dit verbod – de meest strenge paddenstoelenwet ter wereld waarmee nu zelfs de vliegenzwam verboden is – in een klap weg.

Maar je hebt je altijd aan de wet willen houden, dus dit was voorbij. En toen?

We hadden naast de paddenstoelen nog de Ephedra-producten die het goed deden. Maar toen ook dat werd aangepakt, werd die keten van Friendsizes die we hadden opgebouwd, opeens wel heel wankel. De ene na de andere winkel kreeg het moeilijk. Ik heb nog heel lang het gevoel gehad: we komen wel weer tot wat, met al die kennis en ons internationale netwerk. Maar dat zag er steeds minder goed uit. Tot het moment dat het zo slecht ging met de groothandel, dat ik de plug eruit moest trekken. Alle medewerkers waren enorm verslagen, iedereen vond het vreselijk.

Hoe ben je toen verdergegaan?

Ik was toen nog mede-eigenaar van een oude Conscious Dreams winkel in de Warmoesstraat, Kokopelli. Vanuit daar heb ik geprobeerd om een doorstart te maken met onze eigen voedingssupplementenlijn Smartlab. Maar dat lukte niet. Ik wilde veel te veel en alles tegelijk: nieuwe dingen bedenken, productontwikkeling. Maar ik miste een boel mensen, specialisme. In augustus 2009 ben ik uiteindelijk overgenomen door een groter logistiek concern. Dat was mijn redding. Sindsdien is het enkel nog ‘Conscious’ en zijn we gestopt met dromen.

Hoe denk je dat het de komende 20 jaar verder gaat met de branche?

Er zijn momenten geweest dat ik dacht, het stort helemaal in. Maar de laatste jaren heb ik er weer een goed gevoel over. De hoogtijdagen van de smartshops in Nederland waren van 2000 tot 2002, tot het tweede paddoverbod, waarna het weer bergafwaarts ging. Maar de branche is vindingrijk. Als zij zich blijft vernieuwen en zich met al die andere nieuwe producten goed blijft manoeuvreren tussen de regelgeving, dan voorzie ik nog een mooie toekomst. En dan bedoel ik niet het kwajongensgedrag van de old fashioned smartshops, maar professioneel.

Het boefjesgedrag?

Ik moet wel lachen als ik hoor dat er ergens toch nog een middeltje onder de toonbank wordt verkocht. Maar professioneel gezien keur ik het af. Dat past niet meer bij de smartshop van nu.

Azarius magazine

Dit artikel verscheen eerder in de tweede editie van het Azarius Magazine.



Ben je 18 jaar of ouder?

Om onze webshop te kunnen bezoeken dien je te bevestigen dat je 18 jaar of ouder bent.